Bài 10. Đặc điểm thể chất y học cổ truyền và yếu tố liên quan ở người đang hút thuốc lá tại thành phố Huế

Tóm tắt

Mục tiêu: Mô tả đặc điểm thể chất theo Y học cổ truyền và tìm hiểu một số yếu tố liên quan đến thể chất Y học cổ truyền của người dân đang hút thuốc lá tại một số phường ở thành phố Huế.
Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu cắt ngang có phân tích trên 260 người từ 18 tuổi trở lên đang hút thuốc lá tại phường An Hòa và phường Vĩnh Ninh, thành phố Huế. Nghiên cứu được tiến hành từ tháng 12/2024 đến tháng 12/2025 bằng kỹ thuật chọn mẫu ba bước. Thể chất Y học cổ truyền được đánh giá qua bộ câu hỏi Constitution in Chinese Medicine Questionnaire (CCMQ).
Kết quả nghiên cứu: Trong 260 người dân khảo sát, tỉ lệ nam giới chiếm 91,2%. Có 84,6% người có thể chất không cân bằng. Trong đó thể chất Đàm ẩm (22,3%) và Khí hư (21,9%) chiếm tỉ lệ cao nhất, tiếp đến là Bình hòa (15,4%). Phân tích hồi quy logistic đơn biến (chưa hiệu chỉnh nhiễu) cho thấy thời gian hút thuốc có liên quan với thể Khí hư (OR = 3,81; 95% KTC: 1,1-13,1 ở nhóm 11-30 năm; OR = 4,87; 95% KTC: 1,3 - 17,5 ở nhóm >30 năm) và thể Đàm ẩm (OR = 3,9; 95% KTC: 1,15 - 13,61 ở nhóm 11-30 năm; OR = 4,9; 95% KTC: 1,35 - 17,59 ở nhóm >30 năm). Cũng trong phân tích đơn biến, số điếu hút/ngày có liên quan với thể Khí hư (OR = 2,63; 95% KTC: 1,39 - 4,96 ở nhóm 11-20 điếu) và thể Đàm ẩm (OR = 6,78; 95% KTC: 2,51 - 18,33 ở nhóm >20 điếu); tập thể dục có liên quan với thể Bình hòa (OR = 2,5; 95% KTC: 1,22 - 5,08) và thể Khí hư (OR = 0,53; 95% KTC: 0,292 - 0,977). Phân tích đa biến cho thấy tuổi có liên quan với thể Khí hư (OR = 1,039; 95% KTC: 1,013 - 1,066).
Kết luận: Người đang hút thuốc lá tại địa bàn nghiên cứu có tỉ lệ mất cân bằng thể chất rất cao (84,6%), đặc biệt là thể Đàm ẩm và Khí hư. Thời gian hút thuốc, số điếu hút/ngày và tập thể dục có liên quan với thể Khí hư, Đàm ẩm hoặc Bình hòa trong phân tích đơn biến; tuổi có