Bài 13: Đặc điểm lâm sàng và cận lâm sàng của thiếu máu ở bệnh nhân bệnh thận mạn tạiBệnh viện Đa khoa Thái Bình

Tóm tắt

Mục tiêu: Mô tả đặc điểm lâm sàng và cận lâm sàng của thiếu máu ở bệnh nhân bệnh thận mạn tại Bệnh viện Đa khoa Thái Bình.
Phương pháp: Nghiên cứu mô tả cắt ngang. Dữ liệu được thu thập kết hợp từ nguồn hồi cứu qua hệ thống HIS và tiến cứu qua khám lâm sàng trong thời gian nghiên cứu. Từ đó, thu được 199 bệnh nhân bệnh thận mạn được chẩn đoán thiếu máu tại Bệnh viện Đa khoa Thái Bình từ tháng 11/2025 - 01/2026.
Kết quả nghiên cứu
Lâm sàng: Tuổi trung bình 60,80±14,46, nam/nữ xấp xỉ 1,21. Đối tượng làm ruộng và sống tại nông thôn chiếm tỷ lệ cao nhất lần lượt với 49,7% và 83,9%. BMI không phản ảnh rõ khác biệt giữa các nhóm trong đó BMI bình thường chiếm tỷ lệ nhiều nhất với 52,8%. Tiền sử bệnh kèm theo có tăng huyết áp và đái tháo đường chiếm đa số lần lượt là 86,9% và 21,6%. Thuốc điều trị như ESA và sắt ít bệnh nhân sử dụng trên lâm sàng, chỉ chiếm 4,5%. Thời gian mắc bệnh trung bình là khá thấp (3,882,89 năm). Mệt mỏi và chán ăn là hai triệu chứng cơ năng của thiếu máu ở BTM thường gặp nhất chiếm tỷ lệ lần lượt là 98,0% và 80,9%. Bên cạnh đó da xanh (89,9%) và niêm mạc nhợt (93,0%) cũng là hai dấu hiệu thực thể thiếu máu phổ biến nhất trên lâm sàng ở BTM.
Cận lâm sàng: Phân loại mức độ thiếu máu theo WHO 2011: mức độ nhẹ chiếm 22,6%, mức độ vừa chiếm 57,8% và mức độ nặng chiếm 19,6%. Giá trị trung vị hồng cầu là 3,34 T/L; cùng với đặc điểm hồng cầu chủ yếu là kích thước bình thường (87,4%) và đẳng sắc (89,4%). Phân loại mức lọc cầu thận theo KDIGO 2024 thì nhóm MLCT >60mL/ph/1,73m2 da chiếm 2,0%, nhóm MLCT từ 15 đến 60mL/ph/1,73m2 da chiếm 31,2% và nhóm MLCT <15 mL/ph/1,73m2 da chiếm 66,8%. Sắt huyết thanh giảm chiếm chủ yếu với 56,3% cùng nồng độ ferritin máu tăng phổ biến chiếm 55,8% phản ánh tình trạng thiếu sắt chức năng. Các chỉ số khác như protein toàn phần và albumin chiếm đa số là bình thường.
Kết luận: Bệnh thường gặp ở đối tượng ≥ 60 tuổi, làm ruộng, mắc các bệnh kèm theo như tăng huyết áp hay đái tháo đường. Thời gian mắc bệnh dài là đặc điểm thường gặp ở bệnh nhân bệnh thận mạn thiếu máu. Giới nam nhiều hơn giới nữ. Mệt mỏi (98,0%) và niêm mạc nhợt (93,0%) là hai triệu chứng thường gặp nhất. Bệnh nhân thiếu máu nhẹ và vừa là chủ yếu chiếm 80,4%, đặc điểm hồng cầu chủ yếu là đẳng sắc và kích thước bình thường. Bệnh nhân thường vào viện khi mức lọc cầu thận mức độ rất nặng (GFR<15 mL/phút/1,73m2 da) chiếm đa số với tỷ lệ 66,8% kèm theo nồng độ sắt giảm và ferritin tăng chiếm đa số phản ánh tình trạng thiếu sắt chức năng do tăng sản xuất hormone hepcidin của quá trình viêm mạn tính.