Bài 25: Tổng quan và đánh giá các phần mềm sử dụng trong nghiên cứu phát triển thuốc mới In Silico

Tóm tắt

Mục tiêu: Tổng quan và đánh giá các phần mềm in silico theo nhóm chức năng, phục vụ thiết kế, sàng lọc và tối ưu hóa ứng viên thuốc.
Phương pháp: Nghiên cứu tổng quan có hệ thống các tài liệu khoa học công bố giai đoạn 2010–2024 trên PubMed, Scopus, ScienceDirect, và Google Scholar. Các bài báo được lựa chọn theo tiêu chí: mô tả/ứng dụng phần mềm in silico trong phát triển thuốc, có thông tin về chức năng, ưu điểm và hạn chế. Dữ liệu được trích xuất, tổng hợp và phân loại theo chức năng phần mềm trong chu trình R&D dược phẩm.
Kết quả: Ghi nhận 6 nhóm phần mềm chính: (1) dự đoán đặc tính ADMET; (2) docking phân tử; (3) mô phỏng động học phân tử; (4) mô hình QSAR; (5) thiết kế hợp chất de novo; và (6) trí tuệ nhân tạo ứng dụng trong sàng lọc thuốc. Việc kết hợp các phần mềm trong một quy trình thống nhất giúp tăng độ chính xác và hiệu quả sàng lọc. 
Kết luận: Các phần mềm in silico giúp rút ngắn thời gian, giảm chi phí và nâng cao hiệu quả sàng lọc thuốc. Đóng góp mới của nghiên cứu là xây dựng hệ thống phân loại rõ ràng, kèm đánh giá so sánh theo chức năng và khả năng ứng dụng, hỗ trợ lựa chọn công cụ phù hợp cho từng giai đoạn phát triển thuốc. Tuy vậy, chuẩn hóa dữ liệu và hiệu chỉnh mô hình vẫn là thách thức cần tiếp tục giải quyết.