Bài 4. Các yếu tố lâm sàng và chuyển hóa liên quan đến albumin niệu ở bệnh nhân đái tháo đường Típ 2

Tóm tắt

Mục tiêu: Albumin niệu, được đánh giá bằng tỷ lệ albumin/creatinin niệu (UACR), là một chỉ dấu quan trọng của tổn thương thận sớm do đái tháo đường và đồng thời là yếu tố tiên lượng mạnh mẽ đối với nguy cơ tim mạch. Tuy nhiên, trong bối cảnh Việt Nam, nơi có tỷ lệ cao các bệnh nhân đái tháo đường vắng mặt kiểu hình béo phì, các yếu tố lâm sàng và chuyển hóa ảnh hưởng đến chỉ số UACR vẫn chưa được nghiên cứu đầy đủ trong thực hành lâm sàng. Nghiên cứu này được tiến hành nhằm khảo sát các yếu tố lâm sàng và chuyển hóa liên quan đến chỉ số UACR ở bệnh nhân đái tháo đường típ 2.
Đối tượng và phương pháp: Nghiên cứu cắt ngang được thực hiện trên 127 bệnh nhân đái tháo đường típ 2 tại Khoa Khám bệnh, Bệnh viện Đại học Y Dược Thành phố Hồ Chí Minh cơ sở 2 từ tháng 02/2026 đến tháng 03/2026. Các đặc điểm lâm sàng và xét nghiệm thường quy được thu thập. Phân tích hồi quy tuyến tính đa biến được sử dụng nhằm xác định các yếu tố liên quan đến chỉ số UACR.
Kết quả: Trong mô hình hồi quy tuyến tính đa biến, tuổi, huyết áp tâm thu và eGFR cho thấy mối liên quan có ý nghĩa thống kê với log(UACR) (p < 0,05). Cụ thể, huyết áp tâm thu có mối liên quan thuận với log(UACR) (β = 0,025; p = 0,007), trong khi tuổi (β = -0,050; p = 0,005) và eGFR (β = -0,030; p < 0,001) có mối liên quan nghịch. Các biến số HbA1c (p = 0,085) và huyết áp tâm trương (p = 0,646) chưa cho thấy mối liên quan có ý nghĩa thống kê. Mô hình hồi quy có ý nghĩa thống kê chung (F = 6,44; p < 0,001) giải thích được 21,02% biến thiên của log(UACR) (R² = 0,2102).
Kết luận: Nghiên cứu cho thấy tuổi, huyết áp tâm thu và eGFR là các yếu tố liên quan độc lập với tình trạng albumin niệu ở bệnh nhân đái tháo đường típ 2. Trong mô hình hồi quy đa biến, mỗi 1 mmHg tăng của huyết áp tâm thu liên quan với mức tăng khoảng 2,5% của UACR. Ngược lại, mỗi 1 năm tuổi tăng thêm và mỗi 1 mL/phút/1,73m² eGFR tăng thêm lần lượt liên quan với mức giảm khoảng 4,9% và 3,0% của UACR sau khi đã hiệu chỉnh các yếu tố khác. Những phát hiện này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc kiểm soát huyết áp, đặc biệt là huyết áp tâm thu và theo dõi sát chức năng thận trong chiến lược quản lý và phòng ngừa tổn thương thận do đái tháo đường.