Bài 17. Thực trạng chăm sóc, giáo dục trẻ tự kỷ tại gia đình của người chăm sóc tại Bệnhviện Tâm Thần TW1

Tóm tắt

Mục tiêu: (1) Khảo sát hiểu biết của người chăm sóc về chăm sóc, giáo dục tại gia đình trẻ tự kỷ. (2) Thực trạng chăm sóc giáo dục trẻ tự kỷ tại gia đình của người chăm sóc tại Bệnh viện Tâm thần Trung ương 1.
Phương pháp: Nghiên cứu mô tả cắt ngang được tiến hành trên 30 người chăm sóc trẻ tự kỷ đang hoặc đã điều trị ngoại trú tại Khoa Tâm lý lâm sàng, Bệnh viện Tâm thần Trung ương 1 từ tháng 9/2024 đến tháng 9/2025. Số liệu được thu thập bằng phương pháp phỏng vấn trực tiếp theo bộ câu hỏi cấu trúc gồm 31 câu, được xây dựng tham khảo Quyết định số 1862/QĐ-BYT (2022) đã được thử nghiệm trước khi đưa vào phỏng vấn. Số liệu được xử lý và phân tích bằng phần mềm SPSS 25.0.
Kết quả: Người chăm sóc chủ yếu là nữ (70%), trong đó mẹ chiếm tỷ lệ cao nhất (63,33%), độ tuổi trung bình 36 ± 9. Thu nhập trung bình của người chăm sóc là 9,1 ± 4,2 triệu đồng/tháng. Trẻ tự kỷ chủ yếu là nam (83,3%), tỷ lệ nam/nữ = 5; phần lớn trẻ được chẩn đoán tại Bệnh viện Nhi Trung ương (63,4%). Trong hiểu biết của người chăm sóc, 60% người chăm sóc “Chưa rõ nguyên nhân gây bệnh”, 46,7% “Tìm hiểu thông tin về tự kỷ từ các chuyên gia, đài báo và mạng internet”, 100% người chăm sóc hướng tới mục tiêu “Giúp trẻ thích nghi với môi trường”, 96,7% mong muốn”Trẻ hòa nhập cộng đồng” và 93,3% chú trọng “Phát triển tính tự lập”; tuy nhiên, hiểu biết về các phương pháp can thiệp chuyên sâu như ABA và TEACCH còn rất thấp (chỉ 6,7% đã biết). Thời gian dành cho trẻ cho thấy tổng thời gian trung bình mà người chăm sóc dành cho các hoạt động liên quan đến trẻ tự kỷ trong một ngày là 7,67 ± 3,34 giờ, dao động từ 4 đến 12 giờ.
Kết luận: Chăm sóc, giáo dục trẻ rối loạn phổ tự kỷ tại gia đình của người chăm sóc còn nhiều hạn chế, đặc biệt về và các phương pháp can thiệp chuẩn. Kết quả nghiên cứu cho thấy sự cần thiết phải tăng cường tư vấn, giáo dục sức khỏe và đào tạo kỹ năng cho người chăm sóc nhằm nâng cao hiệu quả chăm sóc, giáo dục trẻ tự kỷ tại gia đình.