Bài 8. Đặc điểm rối loạn đồng mắc và thực trạng sử dụng thuốc ở trẻ rối loạn phổ tự kỷ tại một số cơ sở giáo dục đặc biệt tại Phú Thọ năm 2026

Tóm tắt

Mục tiêu: Mô tả đặc điểm rối loạn đồng mắc, sự ảnh hưởng của chúng đến mức độ biểu hiện các hành vi bất thường và thực trạng sử dụng thuốc ở trẻ rối loạn phổ tự kỷ tại một số cơ sở giáo dục hòa nhập tỉnh Phú Thọ.
Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu mô tả cắt ngang trên 50 trẻ rối loạn phổ tự kỷ (dưới 18 tuổi) đang can thiệp tại một số cơ sở giáo dục hòa nhập tỉnh Phú Thọ từ tháng 11/2025 đến tháng 02/2026. Công cụ thu thập dữ liệu bao gồm hồ sơ bệnh án, phỏng vấn tiền sử dùng thuốc và các thang đo chuẩn hóa: ABC (đánh giá hành vi bất thường)và CSHQ (thói quen giấc ngủ). Dữ liệu được xử lý bằng phần mềm SPSS 26.0, sử dụng thống kê mô tả và các kiểm định tương quan.
Kết quả: Quần thể nghiên cứu trẻ rối loạn phổ tự kỷ có rối loạn đồng mắc bất kỳ loại nào cao (78,0%), nổi bật là tăng động giảm chú ý (60,0%), rối loạn giấc ngủ (20,0%) và khuyết tật trí tuệ (14,0%). Tỉ lệ có rối loạn đồng mắc tại hai trung tâm ở nhóm tuổi lớn hơn có tỉ lệ đồng mắc cao hơn: 55,0% (nhóm 1-5 tuổi) lên 95,2% (nhóm 6-11 tuổi) và 88,9% (nhóm 12-18 tuổi) (p = 0,005). Về điều trị hóa dược, 56,0% trẻ đang sử dụng thuốc, trong đó thuốc an thần kinh chiếm ưu thế (57,1%); các nhóm thuốc khác chưa được ghi nhận báo cáo đầy đủ.
Kết luận: Tỉ lệ rối loạn đồng mắc (đặc biệt là ADHD và giấc ngủ) ở trẻ rối loạn phổ tự kỷ ở mức cao, rõ rệt ở các trẻ lớn tại hai trung tâm được nghiên cứu. Nghiên cứu nhấn mạnh nhu cầu thiết lập cơ chế phối hợp đa chuyên khoa giữa y tế và giáo dục để hướng tới can thiệp phân tầng và cá thể hóa.